Głód, sytość – czy wiesz, że regulowane są także przez hormony?

Hormony głodu i sytości – co to takiego? I dlaczego nie zawsze tylko ilość spożywanych pokarmów ma wpływ na to, czy nasza masa ciała jest prawidłowa?

Kontrola naszego głodu i sytości nierozerwalnie związana jest z odpowiedzią neuroprzekaźników na spożyte pokarmy. I choć wpływ na nasz organizm wywiera dość duża ich ilość, ja chciałabym dziś przybliżyć tylko znaczenie 3 – bezpośrednio wpływających właśnie na poczucie głodu i sytości – mianowicie: neuropeptyd Y, leptyna i grelina. Czym są te trudne do wymówienia i skomplikowane nazwy? Jakie działanie w naszym organizmie mają, gdy ich działanie jest prawidłowe, a co, gdy w jakiś sposób zaburzone?

Neuropeptyd Y

Jest to neuropeptyd podwzgórzowy, którego stężenie wzrasta w czasie głodu, szczególnie po zakończonej aktywności fizycznej. Nasilenie jego wytwarzania przez nasz organizm następuje:

  • gdy obniżony jest poziom cukru we krwi – a więc np. podczas stosowania diety, której kaloryczność jest dla nas nieodpowiednia/zbyt niska,
  • podczas sytuacji stresowych oraz nieregularnego i zbyt krótkiego snu – wtedy też nasz organizm wysyła informację o tym, że chciałby spożyć jakiś pokarm – podjadamy w większej ilości, częściej.

Regulowany jest ilością spożytego pokarmu – na skutek spożycia produktów, głownie węglowodanowych, powstaje informacja, że organizm czuje się już najedzony, więcej spożywać nie musi. Dzięki temu porcje pożywienia są odpowiednie dla naszego organizmu, nie jemy wszystkiego, co znajduje się w zasięgu naszej ręki. Wyjątkiem jest stan zbyt małej ilości snu – wtedy też następuje rozregulowanie działania neuropeptydu, do mózgu nie trafia informacja o tym, iż czuje on sytość – przez co przestajemy zupełnie kontrolować ilość spożytego pożywienia.
Neuropeptyd działa na zasadzie sprzężenia zwrotnego z kolejnym, bardzo istotnym hormonem, a mianowicie leptyną.

Leptyna

Głównym miejscem jego wytwarzania są komórki białe tkanki tłuszczowej. Działa on poprzez receptory leptynowe, które znajdują się w podwzgórzu. Po połączeniu leptyny z receptorami w podwzgórzu następuje zaprzestanie wywarzania neuroprptydu Y, który jest stymulatorem apetytu. Dzięki temu do organizmu dociera informacja, że jest on już syty, nie potrzebuje spożywania większej ilości pożywienia. Dlatego też leptyna nazywana jest tzw. hormonem sytości. Działa ona nie tylko na metabolizm węglowodanów, poprzez zwiększenie insulinooporności tkanek, ale także tłuszczy – gdy jest w prawidłowy sposób wydzielana – powoduje wzrost lipolizy i zmniejszanie się tkanki tłuszczowej.

http://dietetykapasja.blog.pl/archiwa/585
http://dietetykapasja.blog.pl/archiwa/585

Zaburzenie wytwarzania tego hormonu, tzw. leptynooporność jest czynnikiem, który może powodować powstawanie nadwagi, a w konsekwencji również otyłości. Dzieje się tak dlatego, iż nie odczuwamy poczucia najedzenia, spożywamy z nadmiarem, bez jakiejkolwiek regulacji.

Grelina

Potocznie nazywana jest hormonem głodu i wydzielana głównie przez komórki żołądka. Dzięki niej powstaje sygnał, który powoduje w naszym organizmie poczucie głodu i chęć sięgnięcia po produkt, który go zaspokoi. W momencie uzupełnienia niedoboru energetycznego – poziom greliny powinien ulec spadkowi. Nie zawsze jednak się tak dzieje. W stanach ekstremalnych dla naszego organizmu pozostaje ona na zmniejszonym poziomie (anoreksja, brak dostępności pokarmu) lub jest ciągle na wysokim pułapie (otyłość).

Grelina pobudza wydzielanie kwasu solnego w żołądku oraz powoduje zwiększenie motoryki żołądka i jelit. Dodatkowo pobudza do działania neuropeptyd Y. Zależna jest od kilku czynników, a mianowicie:

  • poziom glukozy,
  • poziom insuliny,
  • styl życia,
  • sposób odżywiania się,
  • ogólna kondycja zdrowotna,
  • funkcjonowanie układu nerwowego.

Styl życia, o którym mowa powyżej ma bardzo istotne znaczenie, które moją mieć wpływ na zaburzenie regulacji greliny:

  • zbyt mała ilość snu – w związku z tym, że rytm wytwarzania greliny związany jest nie tylko z chęcią zjedzenia pokarmów, ale i rytmem dobowym – jej zaburzenie występuje, gdy spaliśmy nieodpowiednią ilość godzin,
  • stres – badania wykazały, iż u osób, które cierpią na chronicznie występujący, długo utrzymujący się stres poziom greliny jest na wysokim poziomie, ale także jej długotrwałe wysokie stężenie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia choćby zespołu stresu pourazowego,
  • leptynooporność – jako, iż mechanizm greliny skorelowany jest również ze stężeniem leptyny, wśród osób, u których widoczne jest jego rozregulowanie następuje trwały brak poczucia sytości. Organizm nie dostaje informacji o tym, że jest najedzony, nawet po spożyciu dużego posiłku, w związku z tym ciągle odczuwa głód.
http://dietetykapasja.blog.pl/archiwa/585
http://dietetykapasja.blog.pl/archiwa/585

Jak widzicie nie tylko, to co jemy na wpływ na to, ile wskazuje nasza waga. Całość gospodarki hormonalnej powiązana jest bowiem z tzw. zdrowym stylem życia – wysypiajmy się więc, znajdźmy czas na odpoczynek, zmniejszmy sytuacje stresowe w naszym życiu. Wszystko dla naszego zdrowia!

397

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *